( باب هشتم ( قصّه ذى القرنين ) ) نام او عياشى ، و اوّلين پادشاه بعد از دوران نوح ( ع ) بوده كه سلطنت او شرق و غرب عالم را فرا گرفته بود و خداى متعال در بارهء ذى القرنين مىفرمايد : ( از تو در بارهء ذى القرنين مىپرسند : بگو : به زودى خبرى از او بر شما تلاوت مىكنم ، ما به او در زمين مكنت و سلطنت داده و از هر چيز به او عطا كرديم ، پس بدنبال سببى روانه شد تا زمانى كه به مكان غروب خورشيد رسيد و مشاهده كرد كه گويا خورشيد در چشمه‌اى سرخ رنگ فرو مىرود و در آنجا قومى يافت و ما به او گفتيم : اى ذى القرنين : آنان را عذاب مىكنى و يا با آنها به نيكى رفتار مىنمايى ؟ گفت : هر كس كه ظالم باشد به زودى او را عذاب مىكنم و سپس به جانب پروردگارش بازگشته و عذابى شديد خواهد ديد و امّا هر كس كه ايمان آورده و عمل صالح بجا آورد او جزائى نيكو داشته و به زودى از امور آسان به او واگذار مىكنيم [ 1 ] ) . امين الاسلام طبرسى كه در بارهء عبارت ( مكنّا له في الارض ) در آيهء فوق مىگويد : يعنى خداوند او را بر زمين مسلّط و چيره ساخته بود . از حضرت على ( ع ) نقل شده كه فرمود : خداوند ابر را مسخّر او نموده و او را بر آن حمل مىنمود و از همهء اسباب به او بخشيده بود و نور را برايش گسترش داده بود به نحوى كه روز و شب برايش يكسان بود و اين معناى تمكين او در زمين است . و مراد از عبارت آتَيْناهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً اين است كه خداوند علم همه چيز و قدرت و وسيله‌اى به سبب آن امر را به او اعطاء نموده بود ، به نحوى كه او قادر به اراده و خواست آن امور بود ، و فَأَتْبَعَ سَبَباً : يعنى راهى را در پيش گرفت و آن را پيمود . و حَتَّى إِذا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ يعنى آخرين آبادى در جانب مغرب و عبارت وَجَدَها تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ يعنى به جايى رسيد كه در نقطه تلاقى آب و آسمان به نظر مىرسيد كه خورشيد در آب فرو مىرود و غروب مىكند ، اگر چه در واقع چنين نيست و خورشيد در آب فرو نمىرود .

--> [ 1 ] سوره كهف ، آيه 87 - 83 .